Last Updated: 3:03AM 2/10/2026
De meterkast en stekkerdozen zijn plekken waar vrijwel elk huishouden dagelijks op vertrouwt. Toch zijn het wel plekken waar de risico’s vaak worden onderschat. Je kijkt er niet vaak naar om, terwijl er wel veel samenkomt: stroomgroepen, hoofdschakelaar, kabels, adapters en soms zelfs internetapparatuur. Juist omdat alles ‘gewoon werkt’, ontstaan brandgevaarlijke situaties vaak ongemerkt. Met een paar slimme en kleine controles kun je het risico op oververhitting en kortsluiting aanzienlijk verminderen.
Waarom de meterkast vaak extra gevoelig is voor brandrisico
In de meterkast loopt de elektrische installatie van je woning samen. Als er ergens een slechte verbinding zit, een kabel is beschadigd of een groep structureel te zwaar belast wordt, kan er warmte ontstaan. Warmte is op zichzelf niet direct gevaarlijk, maar als het te lang doorgaat kan isolatie smelten. Ook kan er vonkvorming ontstaan en kunnen materialen in de omgeving gaan smeulen. Daarnaast wordt de meterkast in de praktijk vaak gebruikt als opbergplek. Denk aan jassen, schoonmaakmiddelen, schoenen of dozen. Dat lijkt handig, maar het maakt een beginnende brand vaak sneller en groter. Daarnaast belemmert het ook nog eens de ventilatie.
Ook vocht is een factor die wordt onderschat. In sommige woningen zit de meterkast tegen een buitenmuur of in een ruimte waar het kan condenseren. Vocht en elektra zijn geen goede combinatie. Corrosie op aansluitpunten kan leiden tot slechter contact en extra warmte ontwikkeling.
Praktische checks voor een veiligere meterkast
Je hoeft geen elektricien te zijn om de grootste risicofactoren eruit te halen. Een paar eenvoudige checks kunnen al veel helpen. Zorg allereerst dat de meterkast vrij blijft van brandbare spullen. Houd rondom de groepenkast ruimte zodat de warmte weg kan en je er altijd makkelijk bij kunt. Let daarnaast ook op signalen die kunnen wijzen op een probleem. Ruik je af en toe de geur van plastic, hoor je zacht geknetter of zie verkleuring rond schakelaars? Dan is dat niet iets wat je moet negeren.
Hetzelfde geldt voor groepen die vaak uitvallen of stopcontacten die warm aanvoelen. In dat soort gevallen is het verstandig om een erkend installateur te laten kijken. Problemen in de meterkast zitten vaak in verbindingen die je zelf niet goed kunt beoordelen. Daarnaast is het verstandig om een brandblusser bij de meterkast te hebben, aangezien het dus een plek is waar sneller brand kan ontstaan.
Brandrisico’s rondom stekkerdozen
De meterkast is vaak de basis, maar ook ontstaan er veel incidenten juist bij stekkerdozen of verlengsnoeren. Dat komt doordat stekkerdozen vaak worden ingezet om een tekort aan stopcontacten op te lossen. In de praktijk belanden er dan meerdere zware verbruikers op één stekkerdoos. Denk bijvoorbeeld aan een elektrische kachel, wasdroger, vaatwasser, airfryer of meerdere opladers tegelijk. Het probleem is niet alleen het aantal stekkers, maar vooral de totale belasting. Als een stekkerdoos of verlengsnoer structureel warm wordt, is dat een duidelijke waarschuwing.
Een andere veelgemaakte fout is het doorlussen van stekkerdozen: een stekkerdoos in een stekkerdoos. Dat kan heel snel leiden tot overbelasting, zeker als je later nog iets extra’s aansluit. Bovendien zijn niet alle stekkerdozen gelijk. Een goedkoop model met dunne bedrading en zonder degelijke beveiliging kan veel minder hebben dan een kwalitatief goede stekkerdoos.
Zo gebruik je stekkerdozen veilig
Een veilige basisregel is om stekkerdozen vooral te gebruiken voor lichte apparatuur. Zware verbruikers kun je het beste direct aansluiten op een vast stopcontact. Denk bij lichte apparatuur aan een lamp, router of een telefoonoplader. Apparaten die warmte produceren of veel vermogen vragen, zoals een straalkachel of waterkoker, kun je betere niet via een stekkerdoos laten lopen. Daarnaast is het verstandig om stekkerdozen te plaatsen op plekken waar warmte weg kan.
Dus leg het niet onder een tapijt, niet in een rommella en niet achter de gordijnen. Ook is het verstandig om stekkerdozen regelmatig stofvrij te maken. Ophoping van stof lijkt onschuldig, maar kan in combinatie met warmte en vonkvorming vel degelijk bijdragen aan brandontwikkeling. Heb je veel apparaten bij elkaar staan, zoals bij een tv-meubel op thuiswerkplek, dan is het meestal slimmer om extra vaste wandcontactdozen te plaatsen. Dat is veiliger, netter en voorkomt dat je afhankelijk wordt van noodoplossingen.
Brandveiligheid stopt niet bij de apparatuur
Zelfs als je meterkast en stekkerdozen veilig zijn, blijft het belangrijk om te denken aan wat er gebeurt als er toch iets misgaat. Een beginnende brand wil je zo lang mogelijk klein houden, zodat je tijd wint om te vluchten en hulpdiensten het werk kunnen doen. Daarbij speelt de indeling van je woning een rol. Als je bijvoorbeeld in een appartement of woning met meerdere verdiepingen woont, kan het beperken van brand- en rookverspreiding, het verschil maken tussen een incident en een grote brand. Plaats daarom in het veiligheidsplan ook een stap die gaat over bouwkundige maatregelen. Vind hiermeer informatie over compartimenteren.
Brandveiligheid in de meterkast en bij stekkerdozen draait dus vooral om het voorkomen van overbelasting en het vroegtijdig herkennen van signalen. Als je dan toch al bezig bent met brandveiligheid, denk dan ook meteen na over hoe je rook en vuur in huis minder kunt laten verspreiden. Voor een bedrijf geldt hetzelfde, maar is het ook verstandig om een bedrijfsnoodplan op te stellen.